Zakon o zaštiti od požara | VSV ZOP Novi Sad

III Mere zaštite od požara

III MERE ZAŠTITE OD POŽARA

Zaštita od požara u planskim dokumentima

Član 29

Planski dokument, pored uslova propisanih posebnim zakonom koji uređuje oblast gradnje i uređenja prostora, u pogledu mera zaštite od požara i eksplozija, sadrži:

1) izvorišta snabdevanja vodom i kapacitet gradske vodovodne mreže koji obezbeđuju dovoljno količine vode za gašenje požara;

2) udaljenost između zona predviđenih za stambene i objekte javne namene i zona predviđenih za industrijske objekte i objekte specijalne namene;

3) pristupne puteve i prolaze za vatrogasna vozila do objekata;

4) bezbednosne pojaseve između objekata kojima se sprečava širenje požara i eksplozije, sigurnosne udaljenosti između objekata ili njihovo požarno odvajanje;

5) mogućnosti evakuacije i spasavanja ljudi.

Pre izrade planskih dokumenata nosilac posla na izradi planskog dokumenta dužan je da pribavi mišljenje Ministarstva, koje sadrži uslove zaštite od požara i eksplozija koje je potrebno predvideti predmetnim planskim dokumentima.

Osnovni zahtevi zaštite od požara prilikom projektovanja i izgradnje

Član 30

Prilikom projektovanja i izgradnje objekta, koji se gradi prema zakonu koji uređuje oblast planiranja i izgradnje, moraju se obezbediti osnovni zahtevi zaštite od požara tako da se u slučaju požara:

1) očuva nosivost konstrukcije tokom određenog vremena;

2) spreči širenje vatre i dima unutar objekta;

3) spreči širenje vatre na susedne objekte;

4) omogući sigurna i bezbedna evakuacija ljudi, odnosno njihovo spasavanje.

Smatra se da su osnovni zahtevi zaštite od požara iz stava 1. ovoga člana ispunjeni ukoliko su sprovedeni zahtevi zaštite od požara:

1) utvrđeni posebnim propisima, standardima i drugim aktima kojima je uređena oblast zaštite od požara i eksplozija;

2) utvrđeni procenom rizika od požara, kojom su iskazane mere zaštite od požara za konstrukciju, materijale, instalacije i opremanje zaštitnim sistemima i uređajima.

Ukoliko ispunjenost zahteva zaštite od požara nije moguće dokazati na način propisan u stavu 2. ovog člana, Ministarstvo može prihvatiti dokazivanje ispunjenosti zahteva zaštite od požara i prema stranim propisima i standardima, kao i prema priznatim metodama proračuna i modelima ukoliko su tim propisima predviđeni.

Ispunjenost osnovnih zahteva zaštite od požara prema priznatim metodama proračuna i modelima iz stava 3. ovog člana dokazuje se funkcionalnom probom sistema u realnim uslovima prilikom utvrđivanja podobnosti za upotrebu u pogledu sprovedenosti mera zaštite od požara iz člana 36. ovog zakona.

Odstupanje od osnovnog zahteva zaštite od požara moguće je ako je taj zahtev bliže uređen posebnim propisom.

Glavni projekat zaštite od požara

Član 31

Glavni projekat zaštite od požara je sastavni deo tehničke dokumentacije za izgradnju, dogradnju i rekonstrukciju objekata sa svim pripadajućim instalacijama, opremom i uređajima.

Glavni projekat zaštite od požara iz stava 1. ovog člana sadrži:

1) tehnički izveštaj (podatke o lokaciji objekta značajne za zaštitu od požara, opis objekta, procenu opasnosti od požara, podelu objekta na požarne sektore, definisanje evakuacionih puteva, kriterijume za izbor materijala za konstrukcije koje treba da budu otporne na požar, kriterijume za izbor materijala za enterijer za koji postoje posebni zahtevi u pogledu otpornosti na požar, procenu opasnosti od požara koja potiče od tehnološkog procesa i materija koje se u njima koriste ili skladište, opis instalacija za automatsko otkrivanje i dojavu požara, detekciju eksplozivnih i zapaljivih gasova, kao i opis stabilnih i mobilnih instalacija i uređaja za gašenje požara, evakuacione puteve za spasavanje lica i imovine, kriterijume za izbor mobilne opreme za gašenje požara, opis instalacija za fluide koji se koriste u objektu i dr.),

2) proračunske osnove (proračun požarnog opterećenja požarnih sektora, proračun kapaciteta evakuacionih puteva u objektu, proračun vremena potrebnog za evakuaciju ljudi i dr.),

3) grafičku dokumentaciju (situacioni plan sa ucrtanim susednim objektima i saobraćajnicama, osnove svih nivoa i krova, karakteristične podužne i poprečne preseke sa ucrtanim požarnim sektorima, dispoziciju procesne tehnološke opreme i opreme koja pripada instalacijama za gašenje požara, šeme sistema za otkrivanje i dojavu požara, gasnu detekciju, gromobranske instalacije, razvode mašinskih instalacija za automatsko gašenje požara, sistem za odvođenje dima i toplote, sisteme za ventilaciju i dr.) i

4) predmer opreme i sredstava za zaštitu od požara.

Izuzetno od stava 1. ovog člana glavni projekat zaštite od požara ne mora biti sastavni deo tehničke dokumentacije ukoliko se osnovni zahtevi zaštite od požara iz člana 30. ovog zakona mogu sagledati kroz tehničku dokumentaciju za izgradnju, dogradnju i rekonstrukciju objekta.

Izrada Glavnog projekta zaštite od požara

Član 32

Glavni projekat zaštite od požara izrađuje privredno društvo odnosno drugo pravno lice koje je upisano u odgovarajući registar za obavljanje delatnosti izrade tehničke dokumentacije, koje ima ovlašćenje Ministarstva za izradu Glavnog projekta zaštite od požara i ima zaposlena lica sa licencom za izradu projekta zaštite od požara.

Licencu iz stava 1. ovog člana može dobiti lice koje ima:

1) najmanje visoku stručnu spremu tehničkog smera;

2) najmanje pet godina radnog iskustva na poslovima projektovanja mera zaštite od požara ili njihovog nadzora;

3) položen stručni ispit iz oblasti zaštite od požara.

Ministar propisuje bliže uslove za dobijanje ovlašćenja za izradu Glavnog projekta zaštite od požara, kao i program i način polaganja stručnog ispita iz stava 2. tačka 3) ovog člana.

Ministarstvo vodi evidencije o izdatim ovlašćenjima i licencama iz stava 1. ovog člana.

Saglasnost Ministarstva

Član 33

Područne jedinice organa državne uprave u čijoj je nadležnosti zaštita od požara daju saglasnost na tehničku dokumentaciju u pogledu mera zaštite od požara, za izgradnju, rekonstrukciju i dogradnju objekata sa svim pripadajućim instalacijama, opremom i uređajima i to:

1) stambenih, stambeno-poslovnih i poslovnih objekata površine veće od 2.000 m2 ili spratnosti P+4+Pk(PS) i preko, zgrada za stanovanje zajednica, hotela, motela i zgrada za trgovinu na veliko i malo površine veće od 400 m2 ili spratnosti preko P+2, kao i restorana, barova i sličnih ugostiteljskih objekata;

2) objekata javne namene na drugom mestu nepomenutih;

3) velikih i srednjih garaža koje su samostalne ili velikih i srednjih garaža sa pripadajućim objektima;

4) objekata i prostora na kojima se proizvode, prerađuju i skladište hemikalije koje mogu izazvati požar ili eksploziju ili ugroziti zdravlje i bezbednost ljudi i materijalnih dobara;

5) objekata u čijim se pogonima proizvode, prerađuju ili obrađuju čvrste zapaljive materije, pri čemu nastaju eksplozivne smeše gasova, para i prašine;

6) stanica za snabdevanje gorivom motornih vozila ili plovila na sopstveni pogon, skladišnog kapaciteta do 500 m3 zapaljivih tečnosti;

7) industrijskih objekata, visokoregalnih skladišta, skladišnih objekata površine preko 1.500 m2, kao i drugih skladišnih objekata određenih posebnim propisom;

8) elektroenergetskih postrojenja nazivnog napona od 20 i 35 kV i trafo-stanica na otvorenom snage preko 2000 kVA;

9) naftovoda, produktovoda i gasovoda koji nisu obuhvaćeni članom 34. stav 1. tačka 1);

10) objekata za skladištenje eksplozivnih materija do 1000 kg;

11) slobodnostojeće kotlarnice snage preko 50 kW;

12) objekata bazne i prerađivačke hemijske industrije, crne i obojene metalurgije, objekata za preradu kože i krzna, objekata za preradu kaučuka, objekata za proizvodnju celuloze i papira i objekata za preradu nemetaličnih mineralnih sirovina, objekata za proizvodnju biodizela;

13) silosa, graničnih prelaza, objekata kazneno-popravnih ustanova;

14) stadiona od 1.000 do 20.000 gledalaca, objekata u kategoriji visokih do 50 m;

15) hidroelektrana i hidroelektrana sa pripadajućom branom snage do 10 MW, termoelektrana snage do 10 MW i termoelektrana-toplana električne snage do 10 MW i dalekovoda i trafostanica napona do 110 kV;

16) objekata i postrojenja za pripremu vode za piće i objekata i postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda;

17) kulturnih dobara od izuzetnog značaja i objekata u njihovoj zaštićenoj okolini i kulturnih dobara upisanih u Listu svetske kulturne baštine (osim pretvaranja zajedničkih prostorija u stan odnosno poslovni prostor u zaštićenoj okolini kulturnih dobara od izuzetnog značaja i kulturnih dobara upisanih u Listu svetske kulturne baštine);

18) postrojenja za tretman neopasnog otpada, spaljivanjem ili hemijskim postupcima određena posebnim propisom;

19) postrojenja za tretman opasnog otpada spaljivanjem, termičkim i/ili fizičkim, fizičko-hemijskim, hemijskim postupcima, kao i centralnih skladišta i/ili deponija za odlaganje opasnog otpada i regionalnih deponija odnosno deponija za odlaganje opasnog otpada, određena posebnim propisom;

20) pristaništa, luka;

21) objekata za proizvodnju energije iz obnovljivih izvora energije (vetar, biogas, solarna energija, geotermalna energija, biomasa, deponijski gas, gas iz komunalnih otpadnih voda i dr.) i elektrana sa kombinovanom proizvodnjom, pojedinačne snage do 10 MW;

22) objekata, odnosno delova objekata unutar kojih se smešta telekomunikaciona oprema i sistemi.

Odredba stava 1. ovog člana odnosi se i na davanje saglasnosti na tehničku dokumentaciju koja sadrži izmene nastale u toku građenja objekta u odnosu na tehničku dokumentaciju na koju je data saglasnost, ukoliko te izmene utiču na bezbednost sa aspekta zaštite od požara i eksplozija.

Saglasnost iz st. 1. i 2. ovog člana pribavlja investitor, odnosno vlasnik objekta u proceduri propisanoj zakonom koji uređuje izgradnju.

Saglasnost iz stava 1. ovog člana za objekte posebne namene koje koristi Ministarstvo odbrane i Vojska Srbije daje Ministarstvo odbrane, u skladu sa posebnim zakonom.

Saglasnost za posebne objekte

Član 34

Ministarstvo daje saglasnost na tehničku dokumentaciju u pogledu mera zaštite od požara, za izgradnju, rekonstrukciju i dogradnju objekata sa svim pripadajućim instalacijama, opremom i uređajima i to:

1) objekata za preradu nafte i gasa, međunarodnih i magistralnih produktovoda, gasovoda i naftovoda za transport, gasovoda nazivnog radnog natpritiska preko 20 bara, ukoliko prelaze najmanje dve opštine, skladišta nafte, gasa i naftnih derivata kapaciteta preko 500 m3, skladišta zapaljivih gasova preko 200 m3, kao i terminala za opasne terete i svih objekata ove namene u lukama odnosno pristaništima;

2) stadiona za 20.000 i više gledalaca, objekata visine 50 i više metara, objekata koji se bave proizvodnjom za vojne potrebe (namenska industrija);

3) hidroelektrana i hidroelektrana sa pripadajućom branom snage 10 i više MW, termoelektrana snage 10 i više MW i termoelektrana-toplana električne snage 10 i više MW i dalekovoda i trafostanica napona 110 i više kV;

4) aerodroma za javni vazdušni saobraćaj;

5) drumskih i železničkih tunela i metroa;

6) objekata za proizvodnju energije iz obnovljivih izvora energije (vetar, biogas, solarna energija, geotermalna energija, biomasa, deponijski gas, gas iz komunalnih otpadnih voda i dr.) i elektrana sa kombinovanom proizvodnjom, pojedinačne snage 10 i više MW;

7) nuklearnih objekata i drugih objekata koji služe za proizvodnju nuklearnog goriva, radioizotopa, ozračivanje, uskladištenje radioaktivnih otpadnih materija za naučno-istraživačke svrhe;

8) objekata za skladištenje eksplozivnih materija preko 1000 kg.

Saglasnost iz stava 1. ovog člana pribavlja investitor, odnosno vlasnik objekta u proceduri propisanoj zakonom koji uređuje izgradnju.

Saglasnost iz stava 1. ovog člana za objekte posebne namene koje koristi Ministarstvo odbrane i Vojska Srbije daje Ministarstvo odbrane, u skladu sa posebnim zakonom.

Saglasnost za deo objekta

Član 35

Saglasnost iz čl. 33. i 34. ovog zakona daje se za ceo objekat, a kada se objekat gradi po delovima za deo objekta, ako taj deo predstavlja ekonomsko-tehničku celinu i može se samostalno koristiti, odnosno ako će izgradnja celog objekta trajati duže.

Podobnost objekta za upotrebu

Član 36

Kada je predmet tehničkog pregleda u smislu zakona kojim se uređuje izgradnja objekat iz člana 34. ovog zakona, član komisije za tehnički pregled koji utvrđuje podobnost objekta za upotrebu u pogledu sprovedenosti mera zaštite od požara predviđenih u tehničkoj dokumentaciji je lice sa licencom zaposleno u organu državne uprave nadležnom za poslove zaštite od požara ovlašćeno za donošenje rešenja u delokrugu rada. Za potrebe ovog lica tehničke poslove obavljaju stručne osobe zaposlene u organu državne uprave nadležnom za poslove zaštite od požara.

Odredbe stava 1. ovog člana primenjuju se i na pojedine objekte iz člana 33. i to:

1) stambene, stambeno-poslovne i poslovne objekte, a koji spadaju u visoke objekte u skladu sa posebnim propisom;

2) zgrade za stanovanje zajednica, hotele, motele, restorane i objekte za trgovinu na veliko i malo, površine preko 2.000 m2;

3) noćne klubove i slične ugostiteljske objekte;

4) druge objekte javne namene površine preko 500 m2;

5) velike samostalne garaže;

6) objekte u kojima se proizvode, prerađuju i skladište hemikalije koje mogu izazvati požar ili eksploziju ili ugroziti zdravlje i bezbednost ljudi i materijalnih dobara;

7) objekte u čijim se pogonima proizvode, prerađuju ili obrađuju čvrste zapaljive materije, pri čemu nastaju eksplozivne smeše gasova, para i prašine;

8) stanice za snabdevanje gorivom motornih vozila ili plovila na sopstveni pogon, skladišnog kapaciteta do 500 m3 zapaljivih tečnosti;

9) industrijske objekte površine preko 3.000 m2 i skladišne objekte površine preko 1.500 m2, kao i sva visokoregalna skladišta;

10) elektroenergetska postrojenja nazivnog napona od 35 kV i trafo-stanice na otvorenom snage preko 10 MVA;

11) naftovode, produktovode i gasovode koji nisu obuhvaćeni članom 34. stav 1. tačka 1) ovog zakona;

12) objekte za skladištenje eksplozivnih materija do 1.000 kg;

13) slobodnostojeće kotlarnice snage preko 300 kW;

14) objekte bazne i prerađivačke hemijske industrije, crne i obojene metalurgije, objekte za preradu kaučuka, objekte za proizvodnju celuloze i papira, objekte za preradu nemetaličnih mineralnih sirovina i objekte za proizvodnju biodizela;

15) objekte kazneno-popravnih ustanova;

16) stadioni od 1.000 do 20.000 gledalaca;

17) trafostanice napona od 35 kV;

18) kulturna dobra od izuzetnog značaja i objekte u njihovoj zaštićenoj okolini i kulturna dobra upisana u Listu svetske kulturne baštine (osim pretvaranja zajedničkih prostorija u stan odnosno poslovni prostor u zaštićenoj okolini kulturnih dobara od izuzetnog značaja i kulturnih dobara upisanih u Listu svetske kulturne baštine);

19) postrojenja za tretman neopasnog otpada, spaljivanjem ili hemijskim postupcima, određena posebnim propisima;

20) postrojenja za tretman opasnog otpada spaljivanjem, termičkim i/ili fizičkim, fizičko-hemijskim, hemijskim postupcima, kao i centralna skladišta i/ili deponija za odlaganje opasnog otpada i regionalnih deponija odnosno deponije za odlaganje opasnog otpada, određena posebnim propisima;

21) pristaništa i luke;

22) objekte za prizvodnju energije iz biogasa i biomase i elektrane sa kombinovanom proizvodnjom, pojedinačne snage do 10 MW.

Lice iz stava 1. ovog člana utvrđuje podobnost objekta za upotrebu u pogledu sprovedenosti mera zaštite od požara rešenjem iz stava 1. u roku od 15 dana od dana dostavljanja zahteva od strane investitora.

Kada je predmet tehničkog pregleda objekat koji nije obuhvaćen st. 1. i 2. ovog člana, član komisije za tehnički pregled koji utvrđuje podobnost objekta za upotrebu u pogledu sprovedenosti mera zaštite od požara predviđenih u tehničkoj dokumentaciji je lice koje poseduje odgovarajuću licencu prema propisima iz zaštite od požara.

Objekat je podoban za upotrebu u pogledu sprovedenosti mera zaštite od požara ako je:

1) izgrađen u skladu s tehničkom dokumentacijom na koju je data saglasnost;

2) obezbeđen dokaz o karakteristikama konstrukcija kao i elementima konstrukcija koji treba da budu otporni prema požaru, dokaz o karakteristikama opreme, uređaja i instalacija sa posebnim karakteristikama prema požaru i eksploziji, kao i dokaz o karakteristikama materijala za enterijer i instalacije za koje se postavljaju posebni zahtevi u pogledu karakteristika prema požaru, materijalima koji se koriste ili skladište u tehnološkom procesu;

3) obezbeđen dokaz o ispravnom funkcionisanju i delovanju izvedenih instalacija i uređaja za automatsko otkrivanje i dojavu požara, gašenje požara i detekciju eksplozivnih i zapaljivih gasova, instalacija u zonama opasnosti od eksplozije, i instalacija za odvođenje dima i toplote;

4) obezbeđen dokaz o ispravnom funkcionisanju i delovanju izvedenih instalacija hidrantske mreže za gašenje požara, kao i mobilnih uređaja za gašenje požara;

5) obezbeđen dokaz o izvršenim merenjima i pregledu ugrađenih mašinskih, vodovodnih i električnih instalacija.

Dokaz iz stava 5. tačka 3) ovog člana izdaje ovlašćeno pravno lice – izvođač radova sa odgovarajućim ovlašćenjem za izvođenje posebnih sistema i mera zaštite od požara.

Dokaz iz stava 5. tačka 4) ovog člana izdaje ovlašćeno pravno lice iz člana 44. ovog zakona.

Tehnološki procesi

Član 37

Tehnološki procesi u kojima se koriste ili proizvode zapaljive tečnosti i gasovi ili eksplozivne materije obavljaju se u objektima ili delovima objekta koji su odvojeni od drugih proizvodnih i skladišnih objekata i prostora vatrootpornim zidovima koji onemogućavaju širenje požara.

Tehnološki procesi iz stava 1. ovog člana, kao i radovi s otvorenim plamenom u blizini zapaljivih tečnosti, gasova, eksplozivnih i drugih materija koje mogu izazvati požar, moraju biti organizovani na takav način da, zavisno od prirode i uslova rada, opasnost od požara bude otklonjena.

Objekti iz stava 1. ovog člana mogu se graditi samo na mestima gde se ne stvara opasnost od izbijanja požara u skladu sa odredbama posebnog zakona i tehničkih propisa.

Projektovanje i izvođenje posebnih sistema

Član 38

Projektovanje i izvođenje posebnih sistema i mera zaštite od požara u objektima u kojima se proizvode, prerađuju i skladište zapaljive tečnosti i gasovi, eksplozivne i druge materije koje mogu dovesti do požara i u drugim složenim objektima obavlja privredno društvo, odnosno drugo pravno lice koje je upisano u odgovarajući registar za delatnost projektovanja i izvođenja radova, zadovoljava posebne uslove u pogledu tehničke opremljenosti i ima zaposlena lica sa licencom za projektovanje i izvođenje posebnih sistema i mera zaštite od požara.

Stručni ispit za dobijanje licence iz stava 1. ovog člana polaže se pred komisijom Ministarstva.

Ministar propisuje program stručnog ispita, uslove za dobijanje licence, bliže uslove za dobijanje ovlašćenja za obavljanje poslova i posebne uslove tehničke opremljenosti iz stava 1. ovog člana, kao i visinu naknade za komisiju iz stava 2. ovog člana.

Spisak ovlašćenih pravnih lica koja obavljaju poslove iz stava 1. ovog člana objavljuje se u „Službenom glasniku Republike Srbije“.

Ministarstvo vodi evidencije o izdatim ovlašćenjima i licencama iz stava 1. ovog člana.

Poslovi projektovanja i izvođenja posebnih sistema

Član 39

Pod projektovanjem i izvođenjem posebnih sistema i mera zaštite od požara iz člana 38. podrazumevaju se poslovi:

1) izrade projekata stabilnih sistema za gašenje požara i izvođenje ovih sistema;

2) izrade projekata stabilnih sistema za dojavu požara i izvođenje ovih sistema;

3) izrade projekata stabilnih sistema za detekciju eksplozivnih gasova i para i izvođenje ovih sistema;

4) izrade analiza o zonama opasnosti i određivanje ovih zona na mestima koja su ugrožena od nastanka eksplozivnih smeša zapaljivih gasova, para zapaljivih tečnosti i eksplozivnih prašina;

5) projektovanja i izvođenja električnih instalacija i uređaja za prostore ugrožene eksplozivnim atmosferama (zapaljivim gasovima, parama zapaljivih tečnosti i eksplozivnim prašinama);

6) projektovanja i izvođenja sistema za odvođenje dima i toplote.

Preventivne mere u objektima visokogradnje

Član 40

Objekat visokogradnje, u smislu posebnog propisa, u zavisnosti od vrste i namene mora biti projektovan, izgrađen, korišćen i održavan na način kojim se obezbeđuju uslovi za sigurnu evakuaciju ljudi.

Za finalnu obradu horizontalnih i vertikalnih površina koridora evakuacije u objektima iz stava 1. ovog člana mogu se upotrebljavati samo materijali koji imaju zahtevane karakteristike reakcije na požar u skladu sa propisima i standardima za koje se mora pribaviti dokaz o karakteristikama reakcije na požar izdat od nadležne ustanove u skladu sa posebnim propisima i dati ga na uvid nadležnom organu.

U objektima iz stava 1. ovog člana, način postavljanja instalacija i materijali za instalacije moraju imati odgovarajuće karakteristike u požaru u skladu sa propisima i standardima, i za to je potrebno pribaviti dokaz izdat od nadležne ustanove u skladu sa posebnim propisima i dati ga na uvid nadležnom organu.

Sve ugrađene instalacije u objektima moraju se održavati u ispravnom stanju i periodično kontrolisati u skladu sa tehničkim propisima i standardima na koje se ti propisi pozivaju.

Putevi, prolazi, platoi i slični prilazi objektima

Član 41

Na putevima, prolazima, platoima i sličnim prilazima objektima koji su predviđeni za prolaz vatrogasnih vozila ili evakuaciju ljudi i imovine ugroženih požarom nije dozvoljeno graditi ili postavljati objekte i druge zapreke.

Uređaji za otkrivanje i javljanje požara i uređaji za gašenje požara

Član 42

Pri projektovanju i izgradnji objekata kao što su hoteli, robne kuće, tržni centri, bioskopi, dečije ustanove, škole, visokoškolske ustanove, ustanove kulture, zdravstvene ustanove, sportske i koncertne dvorane, stadioni sa poslovnim prostorom, aerodromske zgrade i visoki objekti, obavezna je ugradnja sistema za otkrivanje i dojavu požara.

Pri projektovanju i izgradnji visokih objekata (osim stambenih objekata) obavezna je ugradnja sistema za gašenje požara.

Pri projektovanju i izgradnji objekata iz stava 1. ovog člana (osim visokih objekata) obavezna je izrada procene rizika na osnovu proračunske metode prema odgovarajućim tehničkim propisima i standardima u cilju utvrđivanja potrebe za ugradnjom stabilnih sistema za gašenje požara kada obaveza ugradnje nije definisana posebnim propisom.

Za objekte koji nisu obuhvaćeni stavom 1. obavezna je izrada procene rizika kojom se utvrđuje potreba za ugradnjom sistema za blagovremeno otkrivanje, dojavu i gašenje požara

Održavanje instalacija i uređaja

Član 43

Instalacije i uređaji za automatsko otkrivanje i dojavu požara, gašenje požara, detekciju eksplozivnih i zapaljivih gasova, instalacije u zonama opasnosti od eksplozije, instalacije za odvođenje dima i toplote, instalacije hidrantske mreže za gašenje požara, kao i mobilni uređaji za gašenje požara moraju se održavati u ispravnom i funkcionalnom stanju, sprovođenjem odredbi tehničkih propisa, standarda i uputstava proizvođača.

Kontrolisanje instalacija i uređaja

Član 44

Ispravnost instalacija i uređaja za automatsko otkrivanje i dojavu požara, gašenje požara, detekciju eksplozivnih i zapaljivih gasova, instalacija u zonama opasnosti od eksplozije, instalacija za odvođenje dima i toplote, instalacija hidrantske mreže za gašenje požara, kao i mobilnih uređaja za gašenje požara mora se kontrolisati na svakih šest meseci od strane ovlašćenog pravnog lica.

Ministar propisuje posebne uslove za davanje i oduzimanje ovlašćenja, način davanja i oduzimanja ovlašćenja, posebne uslove tehničke opremljenosti, način i poslove kontrolisanja, sadržaj isprave o kontrolisanju kao i broj, stručnu spremu i uslove za zaposlena lica koji obavljaju poslove kontrolisanja iz stava 1. ovog člana.

Donošenje tehničkih propisa

Član 44a

Ministar donosi tehničke propise kojima se uređuju bezbednost i zaštita od požara i eksplozija na instalacijama i objektima uzimajući u obzir vrstu instalacija, specifičnost samog objekta, delatnost koja se u objektu obavlja i opasnost od požara i eksplozija za ljude i imovinu, kao i druge tehničke propise potrebne za sprovođenje ovog zakona.

Preventivne mere u prirodi

Član 45

Pri obavljanju poslova u prirodi koji mogu izazvati požar, a naročito prilikom upotrebe otvorenog plamena, moraju se sprovoditi mere zaštite od požara.

Zabrana loženja vatre u šumi

Član 46

Zabranjeno je loženje otvorene vatre u šumi i na udaljenosti od 200 m od ruba šume, izuzev na određenim i za to vidno obeleženim mestima, u skladu sa propisanim merama zaštite od požara.

Zaštićena područja

Član 47

Upravljač zaštićenog područja ustanovljenog na osnovu propisa koji uređuje zaštitu prirode dužan je da planom upravljanja tim područjem utvrdi preventivne mere zaštite od požara, shodno veličini zaštićenog područja, vrsti i nameni zemljišta ili objekata kojima upravlja.

Ako je zaštićeno područje iz stava 1. ovog člana u prvoj ili drugoj kategoriji ugroženosti od požara, upravljač zaštićenog područja će preventivne mere zaštite od požara utvrditi kroz Plan zaštite od požara iz člana 27. ovog zakona.

Na plan upravljanja iz stava 1. ovog člana pribavlja se saglasnost Ministarstva.

Smeštanje zapaljivog materijala

Član 48

Zapaljivi materijal ne sme se smeštati na prostoru koji nije udaljen najmanje 6 m od objekta ili dela objekta, ako tehničkim propisima nije drugačije određeno.

Žetveni radovi

Član 49

Privredno društvo, zemljoradnička zadruga, ustanova ili drugo pravno lice, preduzetnik i poljoprivrednik koji vrši žetvene radove dužan je da preduzme posebne mere zaštite strnih useva od požara.

Pod posebnim merama zaštite strnih useva od požara podrazumevaju se:

1) organizovanje stalnog dežurstva;

2) organizovanje osmatračke službe;

3) organizovanje službe veze i obaveštavanja;

4) opremanje mehanizacije odgovarajućom protivpožarnom opremom;

5) kontrola protivpožarne opreme;

6) kontrola ispravnosti mehanizacije;

7) kontrola uskladištavanja useva.

Ministar nadležan za poljoprivredu, uz saglasnost ministra, donosi propis kojim bliže uređuje mere zaštite od požara u poljoprivredi.

Spaljivanje na otvorenom prostoru

Član 50

Zabranjeno je spaljivanje ostataka strnih useva, spaljivanje smeća na otvorenom prostoru i spaljivanje biljnih ostataka.

Lice koje je radnjama iz stava 1. ovog člana izazvalo požar dužno je da vatrogasno-spasilačkoj jedinici nadoknadi troškove intervencije, u skladu s posebnim propisom.

Protivpožarna straža

Član 51

Protivpožarnu stražu dužno je da organizuje:

1) lice koje pretače zapaljive tečnosti ili zapaljive gasove u količini iznad 5 m3;

2) lice koje izvodi radove zavarivanja, rezanja i lemljenja, koristi otvoreni plamen ili alat koji prilikom korišćenja varniči u prostoriji koja nije posebno prilagođena za obavljanje tog posla ili na udaljenosti od 200 m od ruba šume;

3) organizator javnog skupa ili priredbe na kojoj postoji opasnost od izbijanja požara.

Pod protivpožarnom stražom iz stava 1. ovog člana podrazumeva se prisustvo lica stručno osposobljenih za sprovođenje mera zaštite od požara sa odgovarajućom protivpožarnom opremom

Uslovi za obavljanje poslova zaštite od požara

Član 52

Pored opštih uslova za zasnivanje radnog odnosa, posebne psihofizičke i zdravstvene sposobnosti, za obavljanje poslova zaštite od požara potrebni su sledeći uslovi:

1) za subjekte u prvoj kategoriji iz člana 24. stav 1. rukovodilac na poslovima preventive može biti lice koje je steklo najmanje 240 ESPB bodova na akademskim ili strukovnim studijama tehničko-tehnološke naučne oblasti, a rukovodilac vatrogasne jedinice mora imati najmanje prvi stepen visokog obrazovanja tehničko-tehnološke naučne oblasti;

2) za subjekte u drugoj kategoriji iz člana 24. stav 2. rukovodilac službe zaštite od požara i lice koje radi na organizovanju i sprovođenju preventivnih mera zaštite od požara mora imati najmanje prvi stepen visokog obrazovanja;

3) zaposleni u vatrogasnim jedinicama, u službi zaštite od požara i na poslovima zaštite od požara moraju imati najmanje srednje obrazovanje.

Lica iz stava 1. tačka 3) ovog člana koja prvi put zasnivaju radni odnos ili se prvi put raspoređuju na poslove zaštite od požara ne mogu biti starija od 30 godina.

Uslovi iz stava 2. ovog člana primenjuju se i na profesionalne vatrogasno-spasilačke jedinice Ministarstva.

Osnovna obuka zaposlenih

Član 53

Osnovna obuka iz oblasti zaštite od požara organizuje se za sve zaposlene odmah po stupanju na rad, a najkasnije u roku od 30 dana od dana stupanja na rad.

Osnovnu obuku i praktičnu proveru znanja zaposlenih za potrebe trećih lica obavljaju pravna lica iz člana 25. i člana 56. stav 1. ovog zakona. Lica koja rade na poslovima zaštite od požara mogu obavljati osnovnu obuku i praktičnu proveru znanja iz stava 1. ovog člana u pravnom licu u kome su zaposleni.

Program osnovne obuke donosi poslodavac odnosno rukovodilac državnog organa, organa autonomne pokrajine ili organa jedinice lokalne samouprave, po pribavljenoj saglasnosti Ministarstva.

Program osnovne obuke zaposlenih ima opšti deo i posebni deo koji sadrži specifičnosti zaštite od požara za delatnost kojom se pravno lice bavi. Minimum sadržaja programa osnovne obuke zaposlenih iz stava 1. ovog člana propisuje ministar.

Izuzetno od stava 3. ovog člana Ministarstvo odbrane ne pribavlja saglasnost.

Provera znanja zaposlenih vrši se jednom u tri godine.

Obavezno prisustvovanje obuci

Član 54

Zaposleni su dužni da prisustvuju obuci i proveri znanja iz oblasti zaštite od požara i da se u radu pridržavaju propisanih uputstava, upozorenja, zabrana, mera zaštite od požara, kao i da u slučaju požara pristupe gašenju požara.

Posebna obuka iz oblasti zaštite od požara

Član 55

Lica koja rade na poslovima zaštite od požara dužna su da pohađaju posebnu obuku iz oblasti zaštite od požara (u daljem tekstu: posebna obuka) i polože stručni ispit najkasnije u roku od godinu dana od dana zasnivanja radnog odnosa, odnosno raspoređivanja na poslove zaštite od požara.

Lica koja su se kao pripadnici Vojske Srbije stručno osposobljavala na kursevima zaštite od požara, po programu koji je usklađen sa Ministarstvom, stiču pravo na polaganje stručnog ispita iz stava 1. ovog člana.

Stručni ispit se polaže pred komisijom Ministarstva.

Vrstu i program obuke, obim i uslove posebne obuke, način polaganja, visinu troškova stručnog ispita, kao i visinu naknade članovima komisije iz stava 3. ovog člana propisuje ministar.

Pravna lica koja izvode posebnu obuku

Član 56

Posebnu obuku izvode pravna lica koja ispunjavaju određene uslove i imaju odobrenje Ministarstva.

Uslove iz stava 1. ovog člana utvrđuje Ministarstvo.

Posebna obuka iz oblasti zaštite od požara u Ministarstvu odbrane i Vojsci Srbije

Član 57

Lica koja rade na poslovima zaštite od požara u Ministarstvu odbrane i Vojsci Srbije dužna su da pohađaju posebnu obuku iz oblasti zaštite od požara i polože poseban stručni ispit, na način koji propisuje ministar odbrane.

Čl. 58-72*

(Prestalo da važi)

Strane: 1 2 3 4 5 6